De gemeenteraad staat als gekozen vertegenwoordiging van de inwoners aan het hoofd van de gemeente. De gemeenteraad stelt de begroting, het beleid en verordeningen vast en controleert de uitvoering van het beleid door burgemeester en wethouders. Bergen op Zoom heeft op basis van het inwoneraantal 35 raadsleden. De leden worden om de vier jaar gekozen.
Burgerleden worden door de gemeenteraad aangewezen op voordracht van de fracties die in de gemeenteraad zitten. Burgerleden mogen in de vergaderingen van de raadscommissies het woord voeren. Een burgerlid doet dit dan als plaatsvervanger van een raadslid uit dezelfde fractie.
Elke fractie uit de gemeenteraad, kan een fractieassistent aanwijzen. De fractieassistenten ondersteunen hun fracties bij het raads- en commissiewerk.
De Burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad. De gemeenteraad wordt ambtelijk ondersteund en geadviseerd door de raadsgriffie(r).
De gemeenteraad wordt ambtelijk ondersteund en geadviseerd door de raadsgriffie. Aan het hoofd van de raadsgriffie staat de eerste adviseur voor de gemeenteraad: de raadsgriffier. De raadsgriffie faciliteert en bewaakt het democratisch proces van de besluitvorming en vormt hierbij de schakel tussen inwoners, gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie.
De werkgeverscommissie voert namens de volledige raad het werkgeverschap uit over de griffier en het personeel van de griffie. Omdat de raad onafhankelijk is van het college (burgemeester en wethouders), regelt deze commissie alle personeelszaken intern.
De taken van de werkgeverscommissie bestaan in de praktijk doorgaans uit:
• Werving en selectie: Het opstellen van profielschetsen, organiseren van sollicitatieprocedures en voordragen van nieuwe griffiers.
• Gesprekkencyclus: Het voeren van periodieke functionerings- en beoordelingsgesprekken met de griffier.
• Arbeidsvoorwaarden: Het bewaken van de rechtspositie, arbeidsomstandigheden, verlofregelingen en het vaststellen van beloningen.
• Ondersteuning van de raad: Adviseren over de budgetten en de formatie (omvang) van de griffie, zodat de raad goed wordt ondersteund.
De Agendacommissie bepaalt de agenda van de gemeenteraad. De commissie bereidt de beeldvormende vergaderingen, commissievergaderingen en raadsvergaderingen voor en bepaalt welke onderwerpen wanneer en hoe op de agenda komen. Het is een
belangrijk overlegorgaan om het politieke proces ordelijk en soepel te laten verlopen.
De belangrijkste kerntaken van de agendacommissie zijn:
• Agendering: Het vaststellen van de (voorlopige) agenda’s en vergaderschema's voor zowel de raads- als commissievergaderingen.
• Volgorde & Kwaliteit bewaken: De commissie bepaalt de volgorde waarin onderwerpen worden behandeld en beoordeelt of voorstellen van het college (burgemeester en wethouders) in technische zin rijp zijn voor debat en besluitvorming.
• Inbreng van inwoners: Toezien of er voldoende mogelijkheden zijn voor inspraak en het horen van burgers en maatschappelijke organisaties
De auditcommissie is een adviescommissie die de raad ondersteunt bij haar controlerende en kaderstellende rol op het gebied van financiën, bedrijfsvoering en risicobeheer. Ze fungeert vaak als de directe gesprekspartner voor de accountant en bereidt de besluitvorming over de begroting en jaarrekening voor. Belangrijkste taken
• Contact met de accountant: Het aanbevelen van de accountant en het bespreken van diens controlebevindingen en managementletter.
• Begroting en jaarstukken: Adviseren over de leesbaarheid en rechtmatigheid van de gemeentelijke financiën.
• Risicobeheer: Toezicht houden op de interne controle, risico's van grote projecten en het gemeentelijk financieel beleid.
De gemeenteraad organiseert ook activiteiten buitenom de reguliere bijeenkomsten. Denk aan excursies, maar bijvoorbeeld ook tweemaal per jaar een avond speciaal over het thema veiligheid. De werkgroep raadsactiviteiten bereid deze activiteiten voor.
Het presidium is het overleg van alle fractievoorzitters, voorgezeten door de burgemeester. Het presidium doet voorstellen voor procedurele, organisatorische en huishoudelijke aangelegenheden en vergader-technische zaken betreffende de raad, voor zover het niet de standaard agendatechnische onderwerpen betreft die door de Agendacommissie worden besproken.